“ศุภจี” รื้อกติกาแพลตฟอร์มดิจิทัล จัดการระบบ "Algorithm" ให้ SMEs แข่งได้

นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์  โพสต์ข้อความผ่าน Facebook ส่วนตัว “ศุภจี สุธรรมพันธุ์ - Suphajee Suthumpun” ระบุว่า จากการที่เราได้เข้าไปดูแลปัญหาให้ผู้ประกอบการ SME ทั้งเรื่อง Credit Term และค่า GP ทำให้เห็นว่ายังมีข้อจำกัดอีกหลายด้านที่ส่งผลต่อโอกาสในการแข่งขันของผู้ประกอบการรายเล็ก โดยเฉพาะบนแพลตฟอร์มดิจิทัล ซึ่งปัจจุบันกลายเป็นหนึ่งในช่องทางหลักในการซื้อขายสินค้าของผู้ประกอบการและผู้บริโภคจำนวนมาก

 

เรื่องหนึ่งที่น่าติดตามคือ ระบบอัลกอริทึม (Algorithm) ที่แพลตฟอร์มใช้ในการจัดอันดับและแนะนำสินค้า เพราะทุกวันนี้ ต่อให้เรามีสินค้าที่ดีและราคาที่แข่งขันได้ ก็ไม่ได้หมายความว่าผู้บริโภคจะมองเห็นสินค้าของเราเสมอไป

แน่นอนว่าการซื้อโฆษณาเพื่อเพิ่มการมองเห็นเป็นกลไกทางธุรกิจตามปกติ แต่ในขณะเดียวกัน ผู้ประกอบการที่มีเงินทุนมากก็อาจได้เปรียบในการเข้าถึงลูกค้า ขณะที่ SME รายเล็กมีงบประมาณจำกัด จึงเป็นเรื่องที่ควรศึกษาให้ชัดเจนว่า ระบบเหล่านี้ส่งผลต่อการแข่งขันอย่างไร และกติกาที่มีอยู่ในปัจจุบันเพียงพอที่จะดูแลให้เกิดการแข่งขันที่เป็นธรรมและโปร่งใสแล้วหรือไม่

ก่อนการประชุม ครม. ได้เชิญหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งกระทรวงพาณิชย์ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค กระทรวงยุติธรรม สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ และกรมประชาสัมพันธ์ มาหารือร่วมกันในเบื้องต้น

สิ่งที่อยากให้ทุกหน่วยงานช่วยกันพิจารณาคือ เราจะดูแลเศรษฐกิจดิจิทัลอย่างไรให้ครอบคลุมทุกมิติ ทั้งการแข่งขันทางการค้า ความโปร่งใสของแพลตฟอร์ม การคุ้มครองผู้บริโภค ตลอดจนการส่งเสริมการลงทุนและนวัตกรรม เพราะแต่ละเรื่องมีความเชื่อมโยงกัน และเกี่ยวข้องกับกฎหมายและอำนาจหน้าที่ของหลายหน่วยงาน

เรื่องนี้หลายประเทศได้เริ่มพัฒนากฎหมายและแนวทางกำกับดูแลกันแล้ว ประเทศไทยเองก็ควรศึกษาอย่างจริงจังเช่นกัน จึงได้มอบหมายให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมกันทบทวนกฎหมายและกลไกกำกับดูแลที่มีอยู่ รวมถึงนำร่าง พ.ร.บ.เศรษฐกิจแพลตฟอร์มดิจิทัล (Platform Economy Act) กลับมาพิจารณาอีกครั้ง เพื่อวางโครงสร้างและกติกาที่เหมาะสมในระยะยาว โดยศึกษาประสบการณ์จากต่างประเทศประกอบด้วย

ย้ำว่าการหารือครั้งนี้ยังเป็นเพียงการเริ่มต้นศึกษาและแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ยังไม่มีข้อสรุปว่าจะต้องออกมาตรการหรือกฎเกณฑ์ใหม่ เพราะเรื่องนี้จำเป็นต้องพิจารณาผลกระทบอย่างรอบด้าน ทั้งต่อผู้ประกอบการ ผู้บริโภค และผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม

เศรษฐกิจดิจิทัลเป็นหนึ่งในโอกาสสำคัญของประเทศไทย เราต้องมีกติกาที่ส่งเสริมให้ธุรกิจเติบโต ขณะเดียวกันก็ต้องดูแลไม่ให้ผู้ประกอบการรายเล็กเสียเปรียบจากข้อจำกัดด้านเงินทุนหรืออำนาจต่อรอง เพื่อสร้างระบบการค้าที่ “โปร่งใส เป็นธรรม และแข่งขันได้” สำหรับทุกฝ่าย

ต้องขอบคุณทุกหน่วยงานที่มาร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็น และเห็นถึงความสำคัญของเรื่องนี้ หวังว่าจะเป็นจุดเริ่มต้นของการทำงานร่วมกัน เพื่อพัฒนาแนวทางที่เหมาะสมและรองรับการเติบโตของเศรษฐกิจดิจิทัลไทยในระยะยาว